Hành là một loại rau gia vị không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của người Việt. Ngoài công dụng làm tăng hương vị cho món ăn, hành còn có nhiều tác dụng trong y học dân gian như giải cảm, kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa. Việc cách trồng và chăm sóc cây hành không quá phức tạp, nhưng để đạt năng suất cao và chất lượng tốt thì người nông dân cần nắm vững các kỹ thuật canh tác. Bài viết này sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức toàn diện, từ khâu chọn giống đến thu hoạch, giúp bà con có được vụ hành bội thu.
Tóm tắt quy trình trồng và chăm sóc cây hành Cách trồng và chăm sóc cây hành hiệu quả cần tuân theo một quy trình khoa học, được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế của nhiều nhà nông thành công trên cả nước.
Quy trình thực hiện nhanh
Chọn giống và xử lý củ: Chọn củ hành giống to, mẩy, không bị sâu bệnh, ủ lạnh 15-20 ngày để phá v休眠.
Làm đất và lên luống: Đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt, pH 6.0-6.5. Lên luống cao 20-25cm, rộng 1.0-1.2m.
Xử lý đất và bón lót: Bón vôi bột 500-700kg/ha, kết hợp bón phân hữu cơ hoai mục 10-15 tấn/ha và phân lân.
Gieo trồng: Mật độ 35-40 cây/m², hàng cách hàng 15-20cm, cây cách cây 8-10cm. Củ trồng sâu 2/3 chiều cao củ.
Tưới nước: Tưới đủ ẩm ngay sau trồng, duy trì độ ẩm đất 70-80%.
Bón thúc: Bón thúc 3-4 lần bằng phân NPK và phân kali, kết hợp với việc tỉa bớt hành con nếu cần.
Phòng trừ sâu bệnh: Theo dõi và phòng trừ bệnh héo rũ, bệnh sương mai, tuyến trùng hại rễ và sâu ăn lá.
Thu hoạch: Sau 70-90 ngày trồng, khi lá hành ngã vàng, tiến hành thu hoạch.
Kỹ thuật trồng cây hành chi tiết
1. Lựa chọn thời vụ trồng hành
Thời vụ trồng hành phụ thuộc vào điều kiện khí hậu từng vùng. Ở miền Bắc, vụ hành chính được trồng vào tháng 10-11 âm lịch (hành vụ Đông Xuân), thu hoạch vào tháng 2-3 âm lịch. Ngoài ra, bà con có thể trồng vụ hành hè thu vào tháng 5-6 âm lịch để cung cấp hành giống cho vụ chính.
Ở miền Trung và miền Nam, thời vụ trồng hành linh hoạt hơn do khí hậu ấm áp quanh năm, nhưng vụ chính thường vào tháng 11 đến tháng 2 dương lịch. Việc chọn thời vụ hợp lý giúp cây phát triển khỏe mạnh, ít sâu bệnh và cho năng suất cao.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, trồng hành vào thời điểm có nhiệt độ ban ngày 20-25°C và ban đêm 12-16°C là lý tưởng nhất để củ hành phát triển tốt và cho năng suất cao. Tránh trồng vào những ngày nắng gắt hoặc mưa kéo dài vì có thể ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng của cây.
2. Chuẩn bị giống hành
Giống hành quyết định đến 70% thành công của vụ trồng. Bà con nên chọn giống hành ta (hành hương) hoặc hành tây tùy theo nhu cầu sử dụng. Các tiêu chí chọn giống:
Củ giống: To, mẩy, đường kính 2.5-3.5cm, không bị dập nát, sâu bệnh. Củ giống chất lượng cao sẽ cho cây con khỏe mạnh, phát triển đồng đều và năng suất tốt.
Màu sắc: Củ có màu trắng hoặc trắng ngà, vỏ bao bọc bên ngoài còn nguyên vẹn. Những củ có màu sắc tươi sáng, không bị ố hoặc thâm đen là dấu hiệu của củ giống khỏe.
Xử lý giống: Ủ lạnh củ hành ở nhiệt độ 4-10°C trong 15-20 ngày để phá v休眠, kích thích mầm bên trong phát triển đồng đều. Đây là bước quan trọng giúp rút ngắn thời gian nảy mầm và tăng tỷ lệ ra mầm lên 85-90%.
Theo khuyến cáo của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, việc xử lý lạnh củ giống giúp rút ngắn thời gian nảy mầm từ 10-15 ngày và tăng tỷ lệ ra mầm lên 85-90%. Đây là kỹ thuật đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt cho người trồng hành.
3. Làm đất và chuẩn bị đất trồng
Hành là loại cây ngắn ngày, bộ rễ cạn nên đòi hỏi đất phải tơi xốp, giàu chất hữu cơ và thoát nước tốt. Đất trồng phù hợp sẽ giúp rễ cây phát triển mạnh, hấp thụ dinh dưỡng tốt và chống chịu được với thời tiết khắc nghiệt.
Cày bừa kỹ: Đất được cày sâu 15-20cm, bừa nhỏ, nhặt sạch cỏ dại. Việc cày bừa kỹ giúp đất tơi xốp, tạo điều kiện cho rễ cây đâm sâu và phát triển mạnh mẽ.
Lên luống: Cao 20-25cm, rộng 1.0-1.2m, rãnh luống rộng 30-40cm để tiện cho việc tưới nước và phòng trừ sâu bệnh. Luống cao giúp thoát nước tốt, tránh tình trạng úng ngập gây thối củ.
Bón vôi: Bón vôi bột 500-700kg/ha để khử chua, diệt trừ một số mầm bệnh trong đất. Đất chua là nguyên nhân khiến cây hành phát triển kém và dễ bị sâu bệnh tấn công.
Bón lót: Sử dụng 10-15 tấn phân hữu cơ hoai mục/ha, kết hợp với 300-400kg super lân/ha và 100-150kg kali clorua/ha. Trộn đều phân vào đất trước khi trồng. Phân hữu cơ giúp cải tạo đất, tăng độ tơi xốp và cung cấp dinh dưỡng lâu dài cho cây hành.
4. Kỹ thuật gieo trồng hành
Thời điểm gieo trồng: Nên trồng vào buổi chiều mát hoặc những ngày râm mát để cây con không bị héo do mất nước. Tránh trồng vào buổi trưa nắng gắt vì nhiệt độ cao có thể làm chết cây con.
Mật độ trồng: Tùy theo giống và mục đích sử dụng mà có mật độ trồng khác nhau. Với hành lá, mật độ 35-40 cây/m²; với hành củ, mật độ 25-30 cây/m². Hàng cách hàng 15-20cm, cây cách cây 8-10cm.
Cách trồng:
Dùng tay hoặc dụng cụ tạo lỗ sâu 2-3cm trên luống.
Đặt củ hành vào lỗ, phần nhọn hướng lên trên.
Lấp đất vừa kín củ, không lấp sâu quá sẽ làm chậm phát triển, không nông quá dễ bật gốc.
Dùng tay ấn nhẹ đất xung quanh củ để củ đứng vững.
Việc trồng đúng kỹ thuật giúp cây con nhanh bén rễ, phát triển mạnh và cho năng suất cao. Bà con cần lưu ý không trồng quá dày vì sẽ làm cây thiếu ánh sáng, dễ bị sâu bệnh và năng suất thấp.
5. Chăm sóc cây hành sau trồng
Tưới nước:
Sau khi trồng cần tưới đẫm nước để rễ tiếp xúc tốt với đất. Việc tưới nước đúng cách giúp cây con nhanh bén rễ và phát triển mạnh.
Trong 10-15 ngày đầu, tưới 2-3 lần/ngày vào buổi sáng và chiều mát. Giai đoạn này cây đang trong quá trình bén rễ nên cần đủ ẩm để phát triển.
Giai đoạn phát triển mạnh, duy trì độ ẩm đất 70-80%, tưới 1 lần/ngày nếu trời nắng. Việc duy trì độ ẩm thích hợp giúp cây phát triển nhanh, lá xanh tốt.
Trước khi thu hoạch 7-10 ngày, giảm tưới nước để củ hành chắc, dễ bảo quản. Đây là bước quan trọng giúp củ hành có độ chắc, không bị mềm nhũn khi thu hoạch.
Bón phân:
Lần 1 (sau trồng 10-12 ngày): Bón thúc bằng phân NPK (20-20-15) với lượng 150-200kg/ha. Hòa tan phân vào nước tưới hoặc rải đều rồi tưới nước ướt. Bón phân thúc giúp cây con phát triển nhanh, lá xanh tốt.
Lần 2 (sau trồng 25-30 ngày): Bón tiếp NPK với lượng 200-250kg/ha, kết hợp với phân kali 50-70kg/ha để thúc đẩy củ phình to. Đây là giai đoạn quan trọng giúp củ hành phát triển to và chắc.
Lần 3 (sau trồng 45-50 ngày): Bón kali clorua 100-120kg/ha để tăng chất lượng và độ chắc của củ. Bón kali giúp củ hành chắc, không bị mềm và có chất lượng tốt khi thu hoạch.
Lần 4 (nếu cần, sau trồng 65-70 ngày): Bón bổ sung kali 50-70kg/ha cho những ruộng có biểu hiện thiếu dưỡng chất. Việc bón phân đúng lúc, đúng liều lượng giúp cây phát triển khỏe mạnh và cho năng suất cao.
Tỉa cây:
Khi cây cao 15-20cm, tiến hành tỉa bớt hành con mọc xung quanh cây mẹ để tập trung dinh dưỡng nuôi củ chính. Việc tỉa cây giúp củ chính phát triển to và chắc hơn.
Hành con tỉa ra có thể bán làm hành lá hoặc trồng vụ khác. Đây là cách tận dụng nguồn nguyên liệu, tăng hiệu quả kinh tế cho người trồng hành.
6. Phòng trừ sâu bệnh hại hành
Bệnh hại chính:
Bệnh héo rũ (Fusarium oxysporum): Gây vàng lá, thối rễ, cây chết. Phòng bằng cách luân canh với cây họ đậu, bón vôi, sử dụng giống sạch bệnh. Trị bằng các thuốc gốc đồng như Mancozeb ( như thuốc trừ nấm bệnh CAMANEB 80WP ), Propineb.
Bệnh sương mai (Peronospora destructor): Gây đốm vàng trên lá, lá úa vàng. Phòng bằng cách không trồng quá dày, thoát nước tốt. Trị bằng Metalaxyl, Ridomil. Sử dụng CAJET M10 72WP để phòng trị bệnh sương mai rất hữu hiệu.
Bệnh thối củ: Thường xảy ra khi thu hoạch muộn hoặc bảo quản ẩm ướt. Cần thu hoạch đúng thời vụ, phơi khô củ trước khi bảo quản. Việc phòng trừ bệnh hại giúp cây phát triển khỏe mạnh, năng suất cao và chất lượng tốt.
Sâu hại chính:
Sâu rầy, rệp: Hút nhựa lá, làm cây còi cọc. Dùng Supracide, Trebon để phun trừ. Sâu rầy và rệp là những loại sâu hại phổ biến trên cây hành, chúng hút nhựa lá khiến cây còi cọc, phát triển kém.
Sâu ăn lá (bướm noctuidae): Cắn phá lá non. Dùng Sherpa, Cyper ( như sử dụng thuốc trừ sâu ACE 5EC ) để phun trừ. Sâu ăn lá gây hại trực tiếp đến lá hành, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.
Tuyến trùng hại rễ: Gây u rễ, cây phát triển kém. Xử lý đất bằng Basamid G trước khi trồng. Tuyến trùng hại rễ là một trong những loại sâu hại nguy hiểm, chúng gây hại cho rễ cây khiến cây phát triển kém và dễ bị chết. Sử dụng chế phẩm ABATHI 10.5GR để phòng trừ tuyến trùng rất hiệu quả.
Lưu ý: Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bà con phải tuân thủ thời gian cách ly (7-14 ngày) trước khi thu hoạch để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách giúp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả mà không ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Thuốc trừ nắm bệnh và vi khuẩn do CPC sản xuất rất đa dạng gồm dạng lỏng và dạng bột. Trong dạng lỏng có dạng nhủ dầu (EC, ND) và dạng dung dịch (SC, SL, DD)
swiss replica watches Omega is an older and more established brand. In fact, when Oris first opened its doors for business, Omega was already an established company and have been on the up-and-up ever since. replica watches swiss
